Tarih & Antik ÇağUzay & Bilim

Şeytan İlan Edilerek Katledilen İskenderiyeli Hypatia!

Şeytan İlan Edilerek Katledilen İskenderiyeli Hypatia!

Günümüzden yaklaşık 1600 yıl önce İskenderiye‘de bir katliam yaşandı. Yaşadığı zamanın çok ötesinde olan antik çağın son bilim insanı Hypatia;

Hypatia kimdir;

Hypatia milattan sonra 370 yılında bir zamanların bilim şehri kabul edilen İskenderiye’de dünyaya geldi. Babası Theon, İskenderiye Üniversitesi’nde hem matematik hocası hem de okulun yöneticisi idi. Kızı Hypatia da bu ortamda büyümüş, babasının rehberliğinde el sanatları, şiir, matematik, astronomi, geometri ve felsefe konularında kusursuz şekilde yetiştirilmişti.

O dönemlerde bir kadının bilime yönelmesi çok az rastlanılan bir durumdu. Fakat İskenderiyeli Theon kızının eğitim alması konusunda kesin kararlıydı ve ona bu imkanı vermişti. Atina’da eğitimini tamamlayan Hypatia İskenderiye’ye bir öğretmen olarak geri dönmüş, burada felsefe, astronomi ve matematik üzerine dersler vermeye başlamıştı.

Kapımız herkese açık;

Hypatia eklektik adı verilen geniş bir bakış açısına sahip öğretisi ile ön plana çıkmıştı, bu okul Platoncu bir geleneğe hakimdi. Yani insanlar hangi inanca, hangi felsefi tarza sahip olursa olsun okul, herkese açıktı. Hypatia’nın geliştirdiği partizanlıktan uzak bu ortam, farklılıkları bir çatışma unsuru olarak algılamıyordu.

Hypatia zamanla okulun en sevilen öğretmeni oldu. Tarihçi Sokrat‘a göre onun sınıfı çağın en bilgin insanları ile dolup taşıyor; Asya, Avrupa ve Afrika’dan öğrenciler hem onun öğrencisi olabilmek için hem de her inanışa sahip insanlara kucak açtığı için İskenderiye’ye geliyordu. Bu öğrencilerin bazıları ise ileride çok önemli isimler olacaktı.

Hypatia, babası Theon ile birlikte; Öklid ve Batlamyus başta olmak üzere birçok matematikçinin eserlerini düzenleyip ders kitapları haline getirdi. Bu çalışmalar matematik adına çok büyük bir etkendir. Zira Hypatia olmasaydı belki de bu eserlerin birçoğu günümüze ulaşamayacaktı.

Aynı zamanda Hypatia’nın çok güzel bir kadın olduğu ve herkes tarafından ilgi odağı olduğu söylenir. Fakat Hypatia hayatı boyunca hiç evlenmedi. Ona aşık onlarca kişi olsa da o kibarca; “Ben gerçekle evliyim.” diyerek teklifleri geri çeviriyordu. Peki Hypatia milattan sonra 415 yılında, 45 yaşında iken en vahşi şekilde neden öldürüldü?

Hypatia’nın ölüm nedeni;

Milattan sonra 412 yılında İskenderiye Patrikhanesi’nin başına Cyril adında bir başpiskopos atandı. O dönemde Hristiyanlık, imparatorluğun devlet dini haline gelmişti. Cyril, putperest tapınaklarını yakma, Yahudilere karşı taciz ve şiddet gibi uygulamalara kadar gitti. Çünkü papazın asıl amacı dini yaymaktan öte siyasi gücü ele geçirmekti. Sırf bu sert hamleleri nedeniyle Cyril, laik Roma Valisi Orestes ile kavgalı hale bile geldi.

Hypatia, öğretmenlik dışında aynı zamanda önemli yöneticilere danışmanlık da yapıyordu. Bu olaylar neticesinde Vali Orestes, Hypatia’dan fikir danışmaya geldi. İşte bu olaydan sonra gözü dönmüş olan Cyril, zaten fikirlerine saygı duymadığı Hypatia’yı düşmanı olarak görmeye başladı. Ardından şehirde bir isyan başlatan Cyril, şehri kaosa sürükledi ve bu olay Orestes’i ciddi şekilde yaraladı.

Nitekim ileride tesadüf eseri Kadınlar Günü olarak kutlanılacak 8 Mart gününde, Vali Orestes’in aklıyla oynadığı iddiaları İle Cyril, Hypatia’yı şeytan, cadı olarak ilan etti. Kızgın milisler o sabah Hypatia’yı arabasından indirdi, linç etti, vücudunu parçalara ayırdı ve uzuvlarını şehrin dışına çıkararak yaktı.

İlgili İçerik: Canice Katledilen Afgan Kadın Ferhunde Melikzade!

Hypatia’nın ölümünün ardından bir de tüm eserleri yakıldı ve günümüze Hypatia’nın hiçbir eseri ulaşamadı. Eser bırakmayınca dünyanın sizi tanıması zordur. Hypatia da günümüzde az kişi tarafından bilinen, fakat çok önemli bir bilim insanıdır.

Agora;

Hypatia’nın ölümünden sonra, baskıcı yönetime karşı zayıf kalan öğrenciler okulu bıraktı ve İskenderiye’yi terk etti. Neyse ki Hypatia’nın o öğrencileri sayesinde bugün Hypatia hakkında daha çok bilgimiz var ve ismi hala yaşıyor. Son olarak 2009 yılında beyazperdeye taşınan Agora isimli film Hypatia’nın hayatını anlatmaktadır.

Bizi takip edin;

Instagram | Uygulama | YouTube | Destek Ol

Yorumlar